Ultrason Raporum Ne Diyor?

1. Üst Abdomen USG

Karnın göbek deliği hizasının üstünde yer alan karaciğer, safra kesesi, böbrekler, dalak, pankreas ve abdominal aortanın incelendiği ama göbeğin altında kalan organların bu incelemeye dahil edilmediği bir incelemedir. Abdomen karın bölgesi (batın) demektir. USG ise ultrasonografinin kısaltılmışıdır. Günlük dilde ultrason denilir. Eğer sadece mesane, rahim, prostat, yumurtalıklar gibi organların inceleneceği bir ultrasonografik tetkik yapılacaksa bunun için “Alt Abdomen USG”, bütün karın bölgelerine bakılacaksa buna “Tüm Abdomen USG” denilir. Tüm ultrasonografik incelemeler, aksi söylenmedikçe gece açlığını (gece 24.00’ten sonra hiçbir şey yenilmez ve içilmez) takiben yapılır. Bunun nedeni, yemek yedikten sonra safra kesesi kasılacağı için içindeki sorunlar iyi görülemez. Ayrıca karın içinde oluşan gaz, pankreas gibi bağırsakların arkasında yer alan organların görülmesine engel olur. Eğer alt abdomen ultrasonografisi de yapılacaksa üst incelemeden sonra mesane doluncaya kadar hastaya su içirilir. Mesane su ile dolunca içi çok daha iyi görüntülenir ve komşu organların incelemesi kolaylaşır. Ultrason ile bağırsakları görüntülemek çok zordur çünkü içindeki gaz nedeniyle ultrasonografide kullanılan ses dalgaları iletilemez ve problemler ortaya çıkar.

2. İnceleme Nedeni

Raporun en üstünde “Check-up”, “Kontrol”, “Pre-op kontrol” gibi ifadeler yazar. Bu, ultrasonun neden istendiğini gösterir. Tanı değildir. “Check-up” bir şikayet olmadan yapılan kontroldür. “Kontrol” ise daha önce yapılmış bir işlemin kontrolü veya daha önce yapılmış bir ultrason incelemesinin tekrarlanması amacıyla yapılır. “Pre-op” kontrol, ameliyat öncesi kontrol anlamına gelir.

3. Karaciğer Bölümü

Raporlarda en sık rastladığımız ifadeler

Ultrason Raporundaki Normal İfadeler

• “Karaciğer boyutu normaldir.”
  Karaciğer boyutlarında bir artış veya azalma yoktur.
• “Konturları düzgündür.”
  Karaciğer şeklinde ve yapısında bir anormallik yoktur.
• “Parankim ekojenitesi normaldir.”
  Karaciğer dokusunda bir anormallik yoktur.
• “Fokal lezyon saptanmamıştır.”
  Karaciğerde herhangi bir kitle veya oluşum görülmemiştir.
• “İntrahepatik vasküler yapılar doğaldır.”
  Karaciğer içindeki damarlar normaldir.

Ultrason Raporunda Sık Görülen Anormal İfadeler

• “Hepatosteatoz” / “Karaciğerde yağlanma”
  Karaciğerde yağ birikimi var. Genellikle kilo fazlalığı, insülin direnci, diyabet ile ilişkilidir.
  Evre 1 (hafif) (Grade 1 olarak da ifade edilebilir) Hafif derecede karaciğer yağlanması
  Evre 2 (orta) (Grade 2 olarak da ifade edilebilir) Yağlanma daha belirgindir.
  Evre 3 (ileri) (Grade 3 olarak da ifade edilebilir) İleri derecede yağlanma
• “Hepatomegali”
  Karaciğer normalden büyük demektir. Yağlanma, enfeksiyon, damar tıkanıklığı ve nadir olarak tümörler karaciğerin büyümesine neden olabilir.
• “Fokal lezyon”
  Fokal lezyon, karaciğerde sınırlı bir alanda oluşan kitlelere verilen addır.
  Altına şu ifadeler gelebilir:
  “Hemanjiom ile uyumlu”: İyi huylu damar yumağı
  “Kist”: İçi sıvı dolu baloncuk
  “Şüpheli solid lezyon” Kanser olma ihtimali olan sert kitle.
  “MR ile korelasyon önerilir” MR çekilerek teyit edilmelidir.
• “Konturlar düzensiz”
  Kronik karaciğer hastalığı / siroz şüphesi olabilir.

4. Safra Kesesi ve Safra Yolları:

Ultrason Raporunda Normal İfadeler

• “Safra kesesi boyut ve duvar kalınlığı normaldir.”
• “Lümen içi taş izlenmemiştir.”: Kesenin içinde taş yok.
• “Kese kontrakte”: Kese kasılmıştır; muhtemelen hasta bir şeyler yemiştir veya içmiştir.
• “Safra yollarında dilatasyon yoktur.”: Safra yollarında/kanallarında genişleme yok.

Ultrason Raporunda Anormal İfadeler

• “Kolelithiazis”
  Safra kesesinde taş var. Belirti yoksa sessiz olabilir. Ağrı yapıyorsa ameliyat gündeme gelir.
• “Çamur (sludge)”
  Safra akışkanlığını kaybetmiş ve yoğunlaşmış; taş öncesi evre olabilir.
• “Duvar kalınlaşması”
  Safra kesesi iltihabı (kolesistit) düşündürebilir.
• “Polipoid oluşum”
  Safra kesesi içinde et beni benzeri çıkıntı. 10 mm üzerindeyse genellikle cerrahi değerlendirme gerekir.
• “Multipl kalkül”
  Bu safra kesesinde birden fazla taş olduğu anlamına gelir.
• “Milimetrik kalküller”
  Küçük taşlar vardır.
• “Kolesistektomize”
  Safra kesesi ameliyatla alınmıştır.
• “Safra yollarında dilatasyon”
  Safra kanalları genişlemiş demektir. Taş, tümör veya tıkanıklık olabilir.

5. Böbrekler

Ultrason Raporunda Normal İfadeler

• “Boyut ve kontur normal”
  Büyüklüğü ve şekli normal
• “Parankim kalınlığı doğal”
  Böbrek dokusunda kalınlaşma yok
• “Toplayıcı sistemde dilatasyon yok”
  Böbrekten idrarı atan kanallarda genişleme yok.

Anormal İfadeler

• “Kalkül”
  Böbrek taşı
• “Hidronefroz”
  İdrar kanalları tıkanmış olabilir.
• “Basit kist"
  Çok sık görülür. Böbrekte içi sıvı dolu iyi huylu keseciktir. Çoğu zararsızdır.
• “Komplike kist”
  Daha ileri inceleme gerekir.
• “Milimetrik kalkül?”
  Çok küçük taş olabilir, kesin değildir.

6. Dalak:

Ultrason Raporunda Normal İfadeler:

• “Boyutu normal”
• “Parankim homojen”
  Dalak dokusu normal.

Ultrason Raporunda Anormal İfadeler:

• “Splenomegali”
  Dalak büyük. Sebebi enfeksiyon, karaciğer hastalığı veya kan hastalıkları olabilir.
• “Anekoik kist”
  Dalakta sıvı dolu küçük, iyi huylu kistler. Genellikle tesadüfen bulunur.

7. Pankreas

Ultrason Raporunda Normal İfadeler:

• “Parankim homojen”
  Pankreas dokusu normaldir.
• “Kitle saptanmamıştır”
  Pankreasta herhangi bir kitle görülmedi.
• “Pankreatik kanal normal”
  Pankreasın içindeki kanal normaldir.
• “Yer kaplayan lezyon saptanmamıştır.”
  Ultrasonda kitle görünmüyor.
  Ancak şunu bilmek gerekir; ultrason pankreası gaz nedeniyle her zaman tam göstermez.

Ultrason Raporunda Anormal İfadeler:

• “Heterojen parankim”
  Kronik pankreatit (pankreas iltihabı) olabilir.
• “Pankreatik kanal genişlemiş”
  Pankreas kanalında tıkanıklık şüphesi.
• “Yer kaplayan lezyon”
  Kitle olabilir → BT/MR gerekir.

8. Abdominal Aorta:

Ultrason Raporunda Normal İfadeler:

• “Çapı normal”
  “Anevrizma yok”

Ultrason Raporunda Anormal İfadeler:

• “Anevrizma”
  Damar balonlaşması. Takip veya cerrahi gerekebilir.

9. Ultrason Raporunda Diğer Bulgular.

Serbest sıvı “Batın içinde serbest sıvı yoktur” Bu normal bulgudur. Var olması ciddi durumların göstergesi olabilir.

10. Sonuçlar ve Öneriler:

Radyolog genellikle en kritik noktaları burada özetler. Hastalar genellikle üst kısmı okur ama asıl okunması gereken bölüm “SONUÇ”tur.

Ultrason Raporlarında Sık Kullanılan Terminolojiler

• “Ekojenite artışı” → Parlak görünüm (çoğu zaman yağlanma)
• “Anekoik” → İçi sıvı dolu
• “Hiperekoik” → Daha parlak alan
• “Fokal lezyon” → Sınırlı bir alan
• “Dilatasyon” → Genişleme
• “Solid” → Katı yapı

Örnek Radyoloji Raporu22.28 KB

Örnek Radyoloji Raporu

68 yaşında erkek hasta

1. ÜST ABDOMEN USG
2.  İnceleme Nedeni:
   Pre-op kontrol

Bulgular:

1. Karaciğer uzunluğu midklaviküler hatta 188 mm olup hafif artmıştır. Karaciğer konturları düzgündür. Parankim ekosu Evre 2 yağlanma ile uyumludur. Parankiminde fokal lezyon saptanmamıştır. İntrahepatik vasküler yapılar doğaldır.
2. Safra kesesi kısmen kontrakte görünümde olup kese lümeninde büyüğü 2 cm çapında multipl kalküller izlendi. İntrahepatik ve ekstrahepatik safra kanallarında dilatasyon saptanmamıştır.
3. Her iki böbrek boyutu, konturu, parankim ekojenitesi ve parankim kalınlığı doğaldır. Toplayıcı sistemde dilatasyon ya da taş saptanmamıştır. Sol böbrek alt polde ince septa içeren eksofitik 27x33 mm boyutlarında bir adet kist izlendi.
4. Dalak boyutu, konturu ve parankim ekojenitesi doğaldır. Parankimde fokal lezyon saptanmamıştır.
5. Pankreasın izlenebilen alanlarında parankim ekojenitesi homojen olup yer kaplayan lezyon saptanmamıştır. Pankreatik kanalda genişleme mevcut değildir.
6. Abdominal aorta çapı normal olup paraaortik alanda kitle ya da lenfadenopati saptanmamıştır.
7. Batın içinde serbest sıvı saptanmamıştır.

Yorum ve öneri:

• Hafif hepatomegali
• Karaciğerde Evre 2 yağlanma
• Kolelithiazis
• Sol böbrekte bir adet kist